Wat je denkt, voelt je lichaam - piekeren put je uit

Gedachten lijken onschuldig. Toch kunnen ze veel invloed hebben op hoe je je voelt.

Alleen al door ergens aan te denken, kun je spanning ervaren, terwijl er op dat moment helemaal niets aan de hand is.

Je lichaam reageert niet alleen op wat er gebeurt.

Ook wat je denkt, waar je je zorgen over maakt of wat je je levendig voorstelt, zorgt ervoor dat je hart sneller gaat kloppen of je spieren zich aanspannen.

Dat maakt piekeren zo uitputtend.

Heel vaak gebeurt dit in bed. Je bent eigenlijk moe. Toch blijf je denken aan dat gesprek van morgen.

Wat als het niet goed gaat?

Had ik vandaag iets anders moeten zeggen?

Waarom heb ik dat nou zo aangepakt?

Misschien herken je het ook op andere momenten, onderweg naar je werk, tijdens het koken of onder de douche.

Je voert een gesprek in gedachten, denkt terug aan iets wat eerder gebeurde of maakt je zorgen over iets dat misschien nog gaat gebeuren.

De situatie speelt zich niet op dat moment af. Toch reageert je lichaam alsof het er middenin zit.

Vervelende herinneringen, verwachtingen en doemscenario's roepen spanning op.

Je hoeft maar terug te denken aan een vervelend gesprek en je voelt opnieuw die knoop in je maag. Of je stelt je voor hoe een afspraak morgen zal verlopen en merkt dat je schouders zich aanspannen.

Je lichaam bereidt zich als het ware alvast voor op wat er zou kunnen gebeuren. Dat is een normale reactie. Je hersenen proberen voortdurend vooruit te denken en mogelijke situaties in te schatten.

Dat helpt je om snel te kunnen reageren wanneer dat nodig is.

Alleen heeft dat ook een nadeel. Wanneer je helemaal opgaat in een gedachte of herinnering, reageert je lichaam alsof de situatie zich op dat moment echt afspeelt.

Misschien pieker je om een oplossing te zoeken, wil je begrijpen wat er is gebeurd, voorkomen dat het nog eens gebeurt of je zo goed mogelijk voorbereiden op wat er misschien gaat komen.

Dat voelt vaak alsof je iets nuttigs doet.

Toch blijf je meestal dezelfde gedachten herhalen, zonder dat je dichter bij een oplossing komt. Je draait als het ware rondjes in je hoofd, terwijl je lichaam iedere keer opnieuw reageert op alles wat zich in je gedachten afspeelt.

Dat kost veel energie. Na een avond piekeren kun je je daarom net zo uitgeput voelen als na een drukke dag, omdat je lichaam al die tijd alert is gebleven.

Wanneer je midden in een piekerbui zit, is het vaak moeilijk om jezelf met logisch nadenken gerust te stellen. Je weet misschien best dat de kans klein is dat alles misgaat, maar toch blijft de onrust aanwezig.

Dat komt doordat je lichaam op dat moment al veel spanning vasthoudt. Je aandacht blijft daardoor gemakkelijker hangen bij alles wat mis kan gaan, terwijl andere mogelijkheden minder snel opvallen.

Daardoor kan een vicieuze cirkel ontstaan. Je gedachten zorgen voor meer spanning in je lichaam en die spanning maakt het vervolgens weer moeilijker om afstand te nemen van je gedachten.

Zo blijf je gemakkelijker in hetzelfde kringetje ronddraaien.

Het helpt daarom niet om nóg harder na te denken, maar eerst iets van die spanning te laten zakken.

Vanuit meer rust ontstaat er weer ruimte om helderder naar dezelfde situatie te kijken. Het probleem is dan misschien niet verdwenen, maar het beheerst ook niet meer al je aandacht.

Het mooie is dat gedachten niet alleen spanning kunnen oproepen. Ze kunnen ook een gevoel van rust, opluchting, vertrouwen of blijdschap geven.

Denk maar aan het moment waarop je hoort dat een spannende uitslag toch goed is, een probleem onverwacht wordt opgelost of iemand zegt: "Het komt goed."

Maar ook een fijne herinnering kan iets in je lichaam veranderen. Misschien denk je terug aan een ontspannen vakantie, een mooie wandeling in de natuur, een gezellig moment met je gezin of een dierbare herinnering die een glimlach op je gezicht tovert.

Dat laat zien hoe sterk de verbinding is tussen je gedachten en je lichaam. Zoals een doemscenario spanning kan oproepen, kunnen prettige gedachten of mooie herinneringen je lichaam juist helpen ontspannen.

Ook je ademhaling heeft veel invloed op hoe je je voelt. Een rustige, comfortabele ademhaling kan je lichaam helpen om uit die voortdurende alertheid te komen.

Herken je dat je blijft hangen in piekergedachten of dat je je gespannen en onrustig voelt? Gelukkig kun je daar iets aan doen.

En als je daar wat hulp bij kunt gebruiken:

je bent van harte welkom.